Το νέο οικογενειακό δίκαιο - Εδραιώνεται η έννοια της από κοινού και εξίσου ανατροφής;
Επιγραμματικά, με τον νέο νόμο καθιερώνεται η αρχή της ισότητας των γονέων στις ευθύνες και τα δικαιώματα έναντι του τέκνου, με γνώμονα αποκλειστικά και μόνο το συμφέρον αυτού. Τα παραπάνω επιτυγχάνονται με την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, την υποχρέωση ενημέρωσης εκ μέρους του γονέα που διαμένει με το τέκνο προς τον άλλο γονέα σχετικά με την επίδοση εγγράφων που το αφορούν, την καθιέρωση του θεσμού της διαμεσολάβησης, την προηγούμενη συναίνεση του γονέα που δεν διαμένει με το τέκνο για σημαντικά ζητήματα που το αφορούν και την υποχρέωση του γονέα που διαμένει με το τέκνο να ενισχύει τη σχέση του με τον άλλον γονέα και τους συγγενείς αυτού, προκειμένου να αποφεύγεται το φαινόμενο της γονεϊκής αποξένωσης. Περαιτέρω, εισάγεται το άυλο συναινετικό διαζύγιο, με το οποίο απλοποιείται η διαδικασία έκδοσης διαζυγίου και αποφεύγεται η ταλαιπωρία των συζύγων.
Επίσης, καθιερώνεται ελάχιστο τεκμήριο χρόνου επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει. Η καθιέρωση του ανωτέρω τεκμηρίου δημιουργεί μια υπαρκτή βάση διαλόγου μεταξύ των γονέων, ώστε να αποφεύγονται οι εντάσεις και οι διαφωνίες μεταξύ τους, ως προς το δικαίωμα επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει, οι οποίες αποβαίνουν εν τέλει σε βάρος του τέκνου. Επιπλέον, θεσπίζονται ενδεικτικά κριτήρια κακής άσκησης γονικής μέριμνας, ώστε το δικαστήριο να δύναται ευχερώς να προβεί στην αφαίρεση της γονικής μέριμνας από τον υπαίτιο γονέα.
Διεθνές Οικογενειακό Δίκαιο: Ποια η διεθνής δικαιοδοσία και το εφαρμοστέο δίκαιο σε θέματα γονικής μέριμνας τέκνων διεθνών ζευγαριών;
Αρμόδιο να αποφανθεί σχετικά με ζητήματα γονικής μέριμνας του παιδιού είναι το δικαστήριο του κράτους μέλους όπου το παιδί έχει τη συνήθη διαμονή του, του κράτους που αποτελεί, δηλαδή, το κέντρο των βιοτικών συμφερόντων του παιδιού, στο κοινωνικό περιβάλλον του οποίου αυτό είναι ενσωματωμένο, ανεξάρτητα με το αν αυτό ταυτίζεται π.χ. με το κράτος της ιθαγένειάς του ή της ιθαγένειας ενός από τους γονείς του. Το κριτήριο αυτό είναι μάλιστα ανεξάρτητο από το στοιχείο του χρόνου της διαμονής στο οικείο κράτος, εφόσον, όμως, δεν συνάγεται ότι πρόκειται για μία προσωρινή και συμπτωματική ουσιαστικά διαμονή. Το στοιχείο της διάρκειας, λοιπόν, απλώς συνεκτιμάται.
Παράδειγμα: δύο Κύπριοι γονείς ζουν με το τέκνο τους στην Κύπρο. Όταν αυτό φτάνει την ηλικία των 11 ετών αποφασίζουν να μεταναστεύσουν για οικονομικούς λόγους στην Ολλανδία, όπου διαμένουν για τρία χρόνια, το παιδί μαθαίνει την ολλανδική γλώσσα, φοιτά κανονικά στο σχολείο και εντάσσεται στην Ολλανδική κοινωνία με τρόπο που το συμφέρον του συνυφαίνεται πλέον με αυτόν τον τόπο. Σε περίπτωση τυχόν διαφωνίας των γονέων για ζητήματα που άπτονται της γονικής μέριμνας, αρμόδια να αποφασίσουν είναι τα Ολλανδικά δικαστήρια, παρά το γεγονός ότι τόσο το παιδί όσο και οι γονείς έχουν την Κυπριακή ιθαγένεια και ότι ζούσαν επί τόσα χρόνια στην Κύπρο.
Εξαίρεση από τον κανόνα αυτόν αποτελεί η περίπτωση που το παιδί απάγεται, μετακινείται σε άλλο κράτος μέλος από τον έναν γονέα του χωρίς τη συγκατάθεση του άλλου. Στην περίπτωση διεθνούς απαγωγής παιδιών, αρμόδια για την εκδίκαση υποθέσεων γονικής μέριμνας παραμένουν καταρχήν τα δικαστήρια του κράτους που αποτελούσε τον τόπο συνήθους διαμονής του παιδιού πριν την απαγωγή.